Spawanie łukowe elektrodą otuloną nazywane również metodą MMA (ang. Manual Arc Welding) jest najstarszą i najbardziej uniwersalną metoda spawania łukowego. Pomimo rozwoju nowoczesnych metod spawania, MMA wciąż cieszy się dużą popularnością zarówno w przemyśle, jak i wśród hobbystów. Co sprawia, że ta metoda jest tak ceniona? W tym artykule przyjrzymy się szczegółowo procesowi spawania elektrodą otuloną, jego zaletom oraz zastosowaniom.

Co to jest spawanie elektrodą otuloną (MMA)?

Spawanie elektrodą otuloną polega na łączeniu dwóch materiałów metalowych za pomocą elektrody składającej się z metalowego rdzenia pokrytego otuliną. Proces polega na stopieniu elektrody oraz krawędzi spawanych materiałów w wyniku ich podgrzania łukiem elektrycznym. Zajarzenie łuku powstaje poprzez dotknięcie końcem elektrody do materiału spawanego. Spawacz podaje elektrodę w miarę jej stapiania do spawanego przedmiotu tak, aby utrzymać łuk o stałej długości i jednocześnie przesuwa jej topiący się koniec wzdłuż linii spawania. Topiąca się otulina elektrody wydziela gazy ochronne zabezpieczające płynny metal przed wpływem otaczającej atmosfery, a następnie krzepnie i tworzy na powierzchni jeziorka żużel, który chroni krzepnącą spoinę przed zbyt szybkim wystudzeniem oraz szkodliwym wpływem otoczenia. Po ułożeniu spoiny żużel musi być usuwany mechanicznie.

JAK PRZEBIEGA PROCES SPAWANIA MMA?

1. Przygotowanie materiału: Chcąc otrzymać wysokiej jakości spoinę, należy najpierw przygotować odpowiednio spawany materiał - usunąć rdzę i inne zanieczyszczenia z krawędzi spawanych przedmiotów. Przygotowując krawędzie należy wziąć pod uwagę zarówno grubość spawanych elementów, jak  i rodzaj łączenia, pozycję spawania oraz wymagania projektowe. Najczęściej stosuje się obróbkę krawędzi w kształcie „V”, jednak przy grubszych elementach lepiej sprawdza się „X” (do spawania z przetopem)  lub „U” (bez przetopu).
2. Wybór elektrody:Do spawania MMA używa się elektrod otulonych. Wybór rodzaju elektrody zależy od grubości spawanych elementów, jak i od pozycji spawania. Producenci elektrod zwykle podają dla swoich produktów optymalną wartość prądu spawania oraz pozycję spawania.
3. Rozpoczęcie spawania: Aby rozpocząć proces, spawacz tworzy łuk elektryczny między elektrodą a materiałem, który ma zostać połączony. Łuk wytwarza ogromną temperaturę, co powoduje topnienie elektrody oraz krawędzi spawanych elementów.
4. Tworzenie spoiny: Pod wpływem wysokiej temperatury topniejący metal z elektrody łączy się z materiałem bazowym, tworząc spoinę. Otulina elektrody podczas topnienia tworzy gaz ochronny, który chroni spaw przed szkodliwym działaniem tlenu i azotu z powietrza, zapobiegając jego utlenianiu.
5. Zakończenie spawania: Po zakończeniu procesu spawania, spawacz pozwala, aby spoiny ostygły. Z pozostałości po otulinie tworzy się tzw. żużel, który należy usunąć. Usunięcie żużla jest kluczowe, aby zapewnić odpowiednią jakość spoiny i jej wytrzymałość.

ZALETY SPAWANIA ELEKTRODĄ OTULONĄ:

1. Uniwersalność: MMA to metoda, która sprawdza się w wielu warunkach. Może być stosowana zarówno w warsztatach, jak i w trudnych warunkach zewnętrznych (np. na placu budowy). Jest niezależna od dostępu do gazu ochronnego, co czyni ją idealną do prac w miejscach, gdzie gaz mógłby stanowić problem.
2. Prostota i mobilność: Spawanie elektrodą otuloną jest stosunkowo proste i nie wymaga skomplikowanego wyposażenia. Spawarka MMA jest łatwa w obsłudze, a sprzęt jest mobilny i można go używać w wielu różnych miejscach.
3. Wysoka jakość spoiny: Choć technika spawania MMA jest stosunkowo archaiczna, potrafi tworzyć bardzo mocne i trwałe spoiny. Dzięki odpowiedniemu doborowi elektrod i umiejętnemu przeprowadzeniu spawania, możliwe jest uzyskanie wysokiej jakości połączeń metalowych.
4. Wszechstronność materiałowa: Spawanie elektrodą otuloną może być stosowane do różnych materiałów, takich jak stal węglowa, stal nierdzewna, żeliwo, a nawet niektóre metale kolorowe. Jest to szczególnie ważne, gdyż pozwala na łączenie różnych rodzajów stali oraz metali w jednym procesie.
5. Ochrona przed zanieczyszczeniami: Otulina elektrody nie tylko chroni spoinę przed utlenianiem, ale również zmniejsza ryzyko wnikania zanieczyszczeń do spoiny, co poprawia jej jakość.